ÖN SÖZ
“Bir fikre aşık olmak…”
Bilişimden, engelliler alanına ve engelli hakları savunuculuğuna, oradan sosyal politikaya, sosyal politikadan sosyal girişimciliğe evrilen mesleki kariyerim, hukukla tanışıp, onarıcı adalete doğru gizemli bir yolculuğa çıktığımda yine kendimi heyecanlı ve mutlu hissetmiştim…
Bazen bir konuşma, bir cümle, bir kelime ruhunuza işler…
Sosyal girişimcilik kavramı ile ilk tanıştığımda duyduğum “bir fikre aşık olmak” cümlesi de benim ruhuma işlemişti… Fikirlere de aşık olabilirsiniz…
Bu kitaptan uzlaştırmacılıkla ilgili bilgiler edinirken, uzlaştırmacılığı nereye götüreceğinizi düşündüğünüzde; aşık olduğunuzda ki gibi damarlarınızda zehir mi iksir mi olduğunu bilmediğiniz bir şeyler akmaya başlayacak. Bu kitabı bitirdiğinizde, damarlarınızda akan şeyin ne olduğuna siz karar vereceksiniz ve eylemlerinizle uzlaştırmacılığı nereye götüreceğinizi size bir kez daha soracağız. Cevabınız ne olursa olsun bildiğim tek şey; uzlaştırmacılığa bakış açınızın ve bu alandaki bilgilerinizin artık eskisi gibi olmayacağı…
Aldığım hukuk eğitimini uygulamada kullanmak istediğimde, sevgili dostum Kenan TÜRK; “İletişim yeteneğin ve yardımsever kişilik yapınla çok iyi bir uzlaştırmacı olursun, uzlaştırmacılık yapmalısın” dediğinde, “uzlaştırmacı” kelimesini ve “uzlaştırmacılık” müessesesini ilk kez o zaman duymuştum. 2017 yılında aldığım uzlaştırmacılık eğitiminin ilk dersinde, kendi kendime “bu dersi ben vermeliyim” demiştim. O gün çok iyi bir uzlaştırmacı olmak ve edindiğim tecrübe ile bir sonraki uzlaştırmacılık eğitiminde eğitmen olarak yer almak fikirlerine aşık olmuştum ve bu fikirler bir iksir olarak damarlarımda dolaşmaya başlamıştı bile…
Uzlaştırmacılığa ilk başladığımda uygulama ile ilgili hiçbir bilgimin olmadığını fark etmiştim. Zira verilen eğitimlerde uygulama süreçlerine ilişkin bilgiler çok yetersizdi. Bir uzlaştırmacı adayının eğitim alıp uzlaştırmacılığa başladığında, uygulamaya ilişkin hiçbir şey bilmemesi tuhaf bir paradokstu. Uygulama derslerini uzlaştırmacılık yapan ve aynı zamanda eğitimci olan eğitmenlerin vermemesi büyük bir eksiklikti. Bu eksikliği fark ettiğim de, Adalet Bakanlığı’nın akredite eğitmenleri arasında yer alarak; uzlaştırmacılık tecrübemi yüksek lisans yaptığım ve 25 yıl yarı zamanlı öğretim görevlisi olarak çalıştığım eğitim alanı ile birleştirme fikrine aşık olmuştum…
Türkiye’de verilen diğer uzlaştırmacılık eğitimlerden farklı olarak TOBB ETÜ Hukuk Fakültesi ve Ufuk Üniversitesi UFSEM’de verdiğim uygulama derslerinde; uzlaştırma sürecinde karşılaşılan hukuki terimler ve sıfatlardan başlayarak; bir uzlaştırmacıya dosyanın tevzi edilmesi sonrası gelen görevlendirme mesajından rapor aşamasına kadar olan süreci, UYAP Uzlaştırmacı Portalı ile birlikte bir uzlaştırmacının en çok emek ve zaman harcadığı ancak hiçbir eğitim kuruluşunda yeteri kadar yer verilmeyen tebligat ve istinabe süreçleri de dahil olmak üzere tüm uzlaştırmanın tüm aşamalarını, uzlaştırma sürecinde bir uzlaştırmacının karşılaştığı, dokunduğu her belgenin neler olduğunu, nasıl hazırlandıklarını örnekleriyle birlikte, tebligat zarfına barkodun nereye yapıştırılacağına kadar ayrıntıya girerek uygulamalı olarak anlatarak, en sonunda da gerçek dosyalardaki olaylardan seçtiğimiz 8-10 farklı suçtan canlandırmalar yapıp öğrencilerimizin uzlaştırmacı eğitiminde aldığı teorik derslerin uygulamasını yaparak bilgilerinin pekişmesini sağladım.
Böylelikle öğrencilerimiz; bir uzlaştırmacının neyi, nerede, nasıl yapması gerektiğini içselleştirerek öğrenmiş oldular. Verdiğimiz eğitimin amacına ulaşıp ulaşmadığının kontrolünü de aktif olarak uzlaştırmacılık yapan arkadaşlarımızın sosyal medyadaki gruplarda uygulamada karşılaştıkları olaylara ilişkin sorulara, öğrencilerimizin doğru çözümler üretmesi; uygulama eğitimini doğru kurguladığımın bir göstergesiydi.
“Hayalleri olanlar asla uyumaz…”
Hayallerinizin peşinden gitmeye kararlı iseniz ve enerjiniz varsa hayal kurun. Ancak hayal kurarken dikkatli olun zira kurduğunuz bütün hayaller gerçekleşecektir.
Son hayalim şu idi: “Uzlaştırmacılık alanında bir kitap yazmak…”
Ve bu öyle bir kitap olsun ki; “Uzlaştırmacı sınavına girecek tüm adaylar sınava benim kitabımla hazırlansınlar ve başka bir kaynağa ihtiyaç duymadan başarılı olsunlar. Buna ilaveten kitabımı sınavdan sonra bir kenara atmasınlar ve uzlaştırmacılık yaparken de kullanabilsinler. Ayrıca, bu kitap halen uzlaştırmacılık yapan arkadaşlarımız için de hem yenileme eğitiminde faydalanacakları yardımcı bir kitap olsun hem de uygulamada ilk kez karşılaştıkları olayları, bu kitaptaki sorularla ve çözüm stratejileri ile adım adım uzlaştırmacılık uygulaması bölümündeki güncel mevzuata dayandırılmış olay ve belge örnekleri vasıtasıyla çözümlemelerine yardımcı olsun istedim…”
Bu kitap, böyle bir aşkın ve böyle bir hayalin ürünü… Bu kitapta yer alan sorular; eğitim uzmanı kariyerimle 25 yıllık çeşitli üniversite ve eğitim kurumlarında verdiğim etkili iletişim, liderlik, çatışma yönetimi, müzakere, kamusal alanda nezaket ve protokol kuralları, erişilebilirlik ve bilişim teknolojileri eğitimleri ve son dönemde uzlaştırmacı eğitimlerinde verdiğim uygulama derslerinde edindiğim öğretme yöntemleri ve tecrübemle, aldığım hukuk eğitimi ile son 3 yıldır yaptığım uzlaştırmacılık deneyimimden, uzlaştırma süreçlerini yönettiğim dosyalardaki gerçek olaylar ve bu olaylara ilişkin çözüm stratejileri ve uygulamada karşılaştığım tecrübeli sayın Cumhuriyet savcılarımızla mutabık kaldığımız güncel mevzuata dayanan çözümler üzerine 1 yıllık titiz bir çalışma sonunda inşa edilmiştir. Soru yazmak birkaç günde çalakalem yapılmayacak kadar ciddi bir iştir. Emek ve iyi bir ekip çalışmasını gerektirir. Bu yüzden, kitapta yer alan soruların geçerlilik güvenirlik testleri ve redaksiyonu; ölçme değerlendirme konusunda uzman akademisyen eğitimciler, uzlaştırma eğitimi alan iki yüze yakın uzlaştırmacı adayı kursiyer, halen faal olarak görev yapan birçok uzlaştırmacı, ceza hukukçusu akademisyen, hakim ve Cumhuriyet savcısı tarafından yapılmıştır.
Bu kitap, sadece bir sınava hazırlık kitabı değildir. Bu kitapta, Ceza Muhakemeleri Kanunu’nun 253-255. maddeleri, “Uzlaştırma Yönetmeliğinin her maddesi ve fıkrası ile “Ceza Muhakemesi Hukukunda Uzlaştırma Eğitim Kitabı”nın her cümlesi analiz edilerek yazılan sorularla, uzlaştırmacılık müessesesinin çok iyi bir şekilde öğrenilmesi ve anlaşılması amaçlanmıştır. Kitabın birincil amacı, uzlaştırmacılık müessesesinin doğru anlaşılması ve uygulanmasını sağlamaktır. Peki ya uzlaştırmacı sınavı? Bu kitabı dikkatlice üç kez okuyan bir adayın Adalet Bakanlığının belirlediği kota içerisinde yer alıp sınavı kazanacağından herhangi bir şüphem yok.
En iyi hoca markasına gelince… 1995 yılında bir öğrencimin “hayatımda gördüğüm en iyi hocamsınız” demesiyle başlayan bir kariyer hikayesi. Öğrencilerimle tanıştığımda ilk dersimde; “bu alandaki en iyi hoca benim endişelenmeyin bildiğim ne varsa hepsini size öğreteceğim” derim ve eklerim “kendini öğrencisine adayan tüm hocalar en iyi hocadır…”
Libra Akademi’den Sayın Av. Ali SELEK UFSEM’de uzlaştırmacılık dersi verdiğim bir gruba “eğitimci kadromuz çok iyi zaten Abdulkadir hoca da zorla öğretiyor demişti.” İyi olmak, en iyiyi hedeflemek, işini sevmek, tutkuyla yapmak, sürece katılan öğrencilerin en az yüzde doksan beşinin başarısına odaklanarak ders anlatmak insana ciddi sorumluluklar yükleyen ve bilgiye kendini adamayı gerektiren bir durumdur. Eğitim vermek ciddi bir sorumluluktur. Eğitim verdiğiniz öğrencilerinizle ilişkilerinizi eğitim sonunda da sürdürebiliyor ve dostça içtenlikle sorularına çözüm üreterek, bilgiyi paylaşıyorsanız elbette ki en iyi hoca sizsiniz. Size ihtiyaç duyduklarında gecenin bir yarısı aklına takılan soruyu sormak istediğinde öğrenciniz size ulaşıp sorusuna cevap alabiliyorsa elbette ki en iyi hoca sizsiniz. Bir eğitimcinin, ömür boyu süren “hocam” sıfatını gerçekten hak etmesi gerekir. Bu vesile ile ben de emeği olan tüm “en iyi hoca”larımı saygıyla ve minnetle anıyorum.
Bu kitaba önsöz yazmak demek benim için uzlaştırmacı olarak hayal ettiğim yerdeyim anlamına geliyor… Sosyal medyada başlattığım uzlaştırmacılığa yeni başlayan arkadaşlarıma yardımcı olmak amacıyla bilgiyi paylaşma idealimi, TOBB ETÜ Hukuk Fakültesinde ve Ufuk Üniversitesi UFSEM’de uzlaştırmacılık eğitiminde yollarımızın keşiştiği öğrencilerime, bilgiyi ömrümüz boyunca paylaşma konusunda verdiğimiz sözü, eğitimlerin sonunda bilgiye değer veren, ahde vefası olan eskiden öğrencimiz şimdilerde dostum olan güzel insanlarla soru çözmek amaçlı oluşturduğumuz gruplarda sürdürmenin mutluluğunu; uzlaştırmacı eğitiminin ikinci döneminde eğitim alan elli binden fazla uzlaştırmacı adayı arkadaşımızla ve birinci dönemde eğitim alan ve yirmi yedi bini uzlaştırmacılık yapan otuz üç bin arkadaşımızla sürdürmeyi amaçlıyoruz. Bu kitapla kurulan iletişimimizin uzlaştırmacılık yaparken de devam edeceğinden yaşadığınız her sorunda yanınızda olacağımızdan asla şüpheniz olmasın…
Teşekkürler…
Bu kitap, tek bir yazarın eseridir ancak o yazar kendini hayatı boyunca hep dostları ile güçlü hissetmiştir…
Teşekküre, kendisine her ihtiyaç duyduğumda şahsına münhasır kişiliği, vizyonel ve çözüm odaklı yaklaşımı ile sürekli yanımda bulduğum ve beni uzlaştırmacılığa ve uzlaştırma eğitimi vermeye teşvik ederek desteklerini esirgemeyen sevgili dostum Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdür Yardımcısı Sayın Erdinç AVŞAR ile başlamak istiyorum.
“Dost dostuna her zaman güvenir, sorgulamaz ve asla şüphe etmez” ilkesini şiar edindiğimiz ve beni hukuk alanında eğitim almaya, bu alanda çalışmaya, kitap yazmaya teşvik eden, destek vererek yüreklendiren, bu kitaptaki birçok hukuki konuyu istişare ettiğim ve akademik danışmanlığına başvurduğum ceza hukukçusu, yazar, öğretim elemanı sevgili dostum Yargıtay üyesi Sayın Mustafa ARTUÇ’a tüm kalbimle teşekkür ediyorum.
Uzlaştırmacılık müessesesi ile tanışmama vesile olan, uzlaştırmacı olmam için ısrar eden, fark ettiği öğretme aşkımı bu alanda da sürdürmem gerektiği konusunda telkinde bulunan ve bu kitabın hukuki danışmanlığını yaparak editörlüğünü de benimle paylaşan ceza hukukçusu, Adalet Akademisi öğretim üyesi ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı Cumhuriyet Savcısı sevgili dostum Sayın Kenan TÜRK’e çok teşekkür ediyorum.
Gerek uzlaştırmacılık, gerekse uzlaştırmacılık eğitmenliğim sırasında şahsıma olan güveni ve desteğinden dolayı Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürü Sayın Ali ÖZTÜRKMEN ve Genel Müdür Yardımcısı Sayın Orhan CÜNİ’ye sonsuz teşekkür ediyorum.
Uzlaştırmacılık yapmaya başladığımda ilk tanıştığım uzlaştırma savcısı olan ve her dosyamda rehberlik ederek uzlaştırma müessesesi konusunda edindiğim birçok detay bilgiyi kendisinden öğrendiğim Cumhuriyet savcısı Sayın Tuncay BAŞARAN’a şahsıma olan güveni ve vermiş olduğu desteği için kendisine müteşekkirim. Ayrıca uzlaştırmacılığa başladığımda verdikleri destek için Cumhuriyet Savcısı Sayın Ahmet KUMTEPE’ye, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı Uzlaştırma Bürosunda görevli Cumhuriyet savcıları ve personeline, özellikle de yazı işleri müdürü Sayın Metin KILIÇ ile zabıt katibi Sayın Şahin GİRAY’a, sevgili dostum Sayın Av. Penbe KARA’ye teşekkür ediyorum.
Uzlaştırmacılık Eğitimleri sırasında verdikleri destekten dolayı TOBB ETÜ Hukuk Fakültesi Dekanı Sayın Prof.Dr. Çiğdem KIRCA, UFSEM Müdürü Sayın Doç. Dr. Özge YÜCEL ve Libra Akademi’den Arb. Av. Sayın Ali SELEK’e, uzlaştırma eğitimlerinde ceza hukuku konusunda vermiş olduğu katkı ve iyi bir ekibin üyesi olduğumu hissettiren, birlikte ders vermekten keyif aldığım TOBB ETÜ Hukuk Fakültesi Dekan Yardımcısı ve öğretim üyesi Sayın Prof.Dr. Olgun DEĞİRMENCİ’ye ve ETÜ Hukuk Fakültesi Arş. Gör. Sayın Duygu Çağlar DOĞAN ile Sayın Dr. Onur YÜKSEL’e çok teşekkür ediyorum.
Mesleki kariyerime ilk adım attığım 18 yaşından bu yana beni izleyen, destekleyen, hayatıma yön vermem de rehberlik eden değerli büyüğüm TOBB ETÜ kurucu Rektörü Sayın Prof.Dr. Tahsin KESİCİ’ye, yüksek lisanstan hocam ve tez danışmanım Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi öğretim üyesi Prof.Dr. Sayın Hafize KESER’e ve bu kitabın öğretim yöntemleri konusundaki akademik danışmanlığını yapan sevgili dostum Sayın Doç.Dr. Özlem ÇAKIR’a teşekkür ediyorum.
Eğitim ortamlarında birlikte olmaktan keyif aldığım, kitabın her aşamasında beklentilerini, eleştirilerini esirgemeyen ve soruların geçerlilik güvenirlilik testlerini birlikte yaptığımız; TOBB ETÜ ve UFSEM’deki sevgili öğrencilerime, ahde vefa gösteren güzel dostlarıma vermiş oldukları destekten dolayı çok teşekkür ediyorum.
Temel kaynak olarak faydalandığım Alternatif Çözümler Daire Başkanlığı yayını olan Ceza Muhakemesi Hukukunda Uzlaştırma Eğitim Kitabında emeği geçen başta Daire Başkanı Sayın Merve ÖZCAN olmak üzere Başkanlık çalışanlarına, editör ve yazarlarına, uzlaştırmacılık müessesesine eserleri ile katkı veren tüm yazar ve uygulayıcılarına, bu kitabı yazarken kaynak olarak başvurduğum eserlerin yazarlarına teşekkür ediyorum.
Birlikte uzlaştırmacı eğitimi aldığım sevgili dostlarıma, uzlaştırmacılık konusunda bilgiyi paylaştığımız başta Ankara, İstanbul, İzmir, Sakarya, Balıkesir, Adana, Edirne, Hatay, Kayseri, Bartın ve Tokat olmak üzere Türkiye’nin birçok kentinde görev yapan uzlaştırmacı arkadaşlarıma, Yeni Uzlaştırmacılar Bilgi Paylaşım Platformunun uzlaştırmacı ve uzlaştırmacı adayı tüm üyeleri ile sosyal medyada karşılaştığımız uzlaştırmacılığa gönül veren herkese vermiş oldukları destek için teşekkür ediyorum.
Bu kitabın redaksiyonunda büyük emeği olan başta sevgili dostum Sayın Çetin SÖNMEZ olmak üzere, Sayın Kerem TOPRAK’a, Sayın Hacer ESEN’e, Sayın Dr.Emine Gülfem ANAÇ’a ve Sevgili Ergül OLÇUM’a sonsuz teşekkür ederim.
Eniyihoca logosunu tasarlayarak kitabın kapak çalışmasını yapan sevgili dostum Sayın Cemile DURGUN ve Sayın Yasin ÖZBUDAK’a, bu kitabı yayına hazırlayan Adalet Yayınevinin değerli yöneticisi Sayın Hakan KARAASLAN ve kitabın dizgisini yapan Sayın Bilgin TEREN başta olmak üzere tüm çalışanlarına teşekkürlerimi sunuyorum.
Şu anda bu satırları okuyan değerli arkadaşım; bize güvenip kitabımızı alıp verdiğiniz değer için size de çok teşekkür ederim. Sizinle birlikte aynı amaca yürümek mutluluk verici bir duygu… Yol arkadaşlığımızdan keyif alacağınızı umuyorum. Sınav sonrasında sizinle tekrar buluşacağız ve uzlaştırmacı olarak aramıza katılmanızı sabırsızlıkla bekleyeceğiz. Hayatınızda sağlık ve huzur, sınavda başarılar diliyorum.
Saygılarımla,
Abdulkadir ANAÇ
Yazar, Editör
Ankara, 03 Aralık 2020